वास्तविक अभ्यास · गल्ती-कापी + समय बाँडफाँड
पुराना प्रश्नपत्र मेहनतसँग हल गरेर अंक दिएपछि, सही भयो कि गलत भयो मात्र हेरेर अर्को सत्रमा जाने धेरै हुन्छन्। तर अंक जाँच्नुले 'अहिलेको क्षमता' मात्र बताउँछ, त्यो क्षमता बढाउँदैन। साँचो पढाइ अंक जाँचेपछि सुरु हुन्छ।
यो कार्ड सकेपछि तपाईंले पुराना प्रश्नलाई 'अंक जाँच' होइन 'कमजोरी पत्ता लगाउने' साधनका रूपमा प्रयोग गर्ने गल्ती विश्लेषण तरिका र वास्तविक समय बाँडफाँड तरिका जान्नुहुनेछ।
पुरानो प्रश्नपत्र एउटा हल गरेर अंक दिइसकेँ। क्षमता बढाउन सबैभन्दा राम्रो अर्को कदम के हो?
अंक जाँच्नु अहिले कति डिग्री छ भनी बताउने थर्मोमिटर हो। तर तापक्रम मात्र नापेर औषधि नखाए ज्वरो झर्दैन। पुराना प्रश्नको साँचो मूल्य अंकमा होइन, 'म कहाँ भत्किन्छु' भन्ने देखाउनुमा छ। त्यसैले अंक जाँचेपछि पढाइको सुरुवात हुन्छ।
गलत भएका प्रश्नलाई कारणले वर्गीकरण गर्नुहोस्। ① शब्द नजानेर ② व्याकरण नजानेर ③ समय अपुग भएर ④ जान्दाजान्दै गल्ती गरेर। यसरी छुट्याए उपचार फरक हुन्छ। ① र ② मा ज्ञान भर्ने, ③ मा समय रणनीति, ④ मा प्रश्न पढ्ने बानी सुधार्नुपर्छ। 'यसै गलत भयो' भनी गुम्स्याए के पढ्ने भन्ने देखिँदैन।
गल्ती-कापीको उद्देश्य राम्रोसँग सारेर लेख्नु होइन। गलत भएको प्रश्नको सार (नजानेको शब्द·व्याकरण, अलमल भएको विकल्प) मात्र छोटो लेखेर, केही दिनपछि त्यो प्रश्न उत्तर नहेरी फेरि हल गरे अर्थ हुन्छ। फेरि हल गर्दा पनि गलत भए त्यही साँचो कमजोरी हो, र त्यहाँ समय केन्द्रित गरे पुग्छ।
वास्तविक परीक्षा क्षमताजत्तिकै समय व्यवस्थापनको लडाइँ हो। सुनाइमा ध्वनिको गति तोकिएको हुन्छ, त्यसैले पढाइमा 'एउटा प्रश्नमा कति सेकेन्ड, अगाडि छिटो र पछाडिको लामो अनुच्छेदमा समय सुरक्षित' जस्तो बाँडफाँड पहिले नै तय गर्नुहोस्। पुराना प्रश्न हल गर्दादेखि नै वास्तविक परीक्षा समयले नापेर यो बाँडफाँड शरीरमा बसाले परीक्षा हलमा डगमगिँदैन।
पुराना प्रश्न 'अंक जाँच्ने परीक्षा' होइन, 'कमजोरी भेट्ने साधन' हो।
अंक जाँच्नुले अहिलेको क्षमता मात्र बताउँछ, बढाउँदैन। गलत हुनुको कारण शब्द·व्याकरण·समय·गल्तीमा वर्गीकरण गरी उपचार छुट्याउनुहोस्, र गलत प्रश्न छोटो मिलाई केही दिनपछि फेरि हल गरेर साँचो कमजोरी छान्नुहोस्। वास्तविक समय बाँडफाँड पहिले तय गरी पुराना प्रश्नदेखि त्यही समयमा अभ्यास गरे, जानेको कुरा परीक्षा हलमा त्यही रूपमा अंकमा बदल्न सकिन्छ। न्यूनतम उत्तीर्ण ट्र्याक हो भने धेरै अंक भएको प्रकारका गलत प्रश्न मात्र छिटो समात्नुहोस्, पूर्ण अंक ट्र्याक हो भने सबै गलत प्रश्न र गल्तीसमेत 0 बनाउनुहोस्।